لطيف قزوينى

مقدمه 25

فوائد الطفية ( فارسى )

ميرزا سيّد رضى سمنانى از زندگى ميرزا سيّد رضى اطّلاعات چندانى در دسترس نيست ، از آنچه كه به‌طور پراكنده در شش جلد كتاب شرح‌حال رجال ايران تأليف بامداد ، و مدارك ديگر برمىآيد ، ميرزا سيّد رضى در سمنان زاده شد و به حكيم سمنانى معروف است . وى حكيم‌باشى نظام يعنى رئيس بهدارى لشگريان ايران در زمان ناصر الدّين شاه قاجار بود و در سال 1304 ق . درگذشت ، و پس از آن ميرزا على دكتر همدانى جانشين وى شد . علاوه بر لطيف قزوينى كه صريحا به شاگردى ميرزا سيّد رضى افتخار مىكند ، ميرزا غلامعلى صدر الاطبّاء از جمله شاگردان حكيم‌باشى نظام بود . اين امر مىرساند كه اينان احتمالا در مدرسهء طبّ دار الفنون درس خوانده بودند و مستقيما در بيمارستان صحّيه يا بيمارستان نظام - كه اوّلين بيمارستان سبك جديد بود كه در ايران توسط دكتر پولاك اطريشى تأسيس شد - تحت نظر ميرزا سيّد رضى كارورزى و دانش اندوزى مىكردند . ميرزا غلامعلى از تهران به قوچان منتقل شد و چند سالى طبيب مخصوص شجاع الدّوله حاكم وقت قوچان بود . سپس در مشهد رحل اقامت دائمى افكند و در آنجا پنجاه سال به طبابت و خدمت به خلايق مشغول بود و در سرزمين خراسان حسن شهرت داشت . وى در سال 1302 شمسى در سن 90 سالگى درگذشت . ميرزا سيّد ابراهيم خان عميد الحكماء پسر ميرزا سيّد رضى سمنانى در سال 1253 ق . متولّد شد و پس از تحصيل در مدرسهء طبّ دار الفنون به شغل طبابت مشغول شد و پس از مشروطيّت با لقب عميد الحكماء مدّتى جانشين پدر شد و حكيم‌باشى نظام گرديد . وى بعدها در كابينهء قوام السّلطنه چند بار به وزارت عدليّه و همچنين فوايد عامّه رسيد . از خدمات علمى ميرزا سيّد رضى سرپرستى چاپ القانون فى الطبّ ابن سينا است كه پنج مجلّد آن را در يك جلد تصحيح كرد و آن را به خطّ محمّد رضا احمد طباطبايى در يك مجلّد بزرگ در سال 1296 ق . در تهران به طريق چاپ سنگى منتشر كرد كه مهم‌ترين چاپ قانون است . اينجانب براى تأليف فرهنگ اغراض طبّى بارها به اين كتاب در كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران مراجعه كردم و قرار شده بود با وساطت و مقدّمهء اينجانب ، توسط يكى از مراكز طبّ سنتى به طريقهء شايسته‌اى چاپ افست شود ؛ كه از نسخه‌اى ديگر به اندك شمارى انجام گرفت و مقصود علمى و فرهنگى - آن‌گونه كه شايستهء قانون بود - انجام نگرفت . . .